أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

74

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

كثرت نعمت ايجاب عظم معصيت كند در كفران او . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 41 ] وَ آمِنُوا بِما أَنْزَلْتُ مُصَدِّقاً لِما مَعَكُمْ وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ وَ لا تَشْتَرُوا بِآياتِي ثَمَناً قَلِيلاً وَ إِيَّايَ فَاتَّقُونِ ( 41 ) حق تعالى ايشان را ترغيب مىكند در ايمان آوردن به قرآن از آنكه قرآن مصدّق كتاب ايشانست ميگويد كه : ايمان آوريد بدانچه فرو فرستادم يعنى قرآن كه اين قرآن براست دارندهء آن كتاب است كه با شماست و شما گفته‌ايد كه اوّلين كسى كه بنبوّت محمّد و كتاب او ايمان آورد ما باشيم پس اوّلين كسى كه به دو كافر شود شما مباشيد ، و آيات مرا ببهاى اندك كه متاع دنياست بمفروشيد و از من بترسيد و از عقاب من ؛ و در من عاصى مشويد ، و مراد به « لِما مَعَكُمْ » كتب اوائل است از توراة و انجيل ، و آنچه گفت [ وَ لا تَكُونُوا أَوَّلَ كافِرٍ بِهِ ] از بهر مبالغت گفت و مراد آنست كه كافر مشويد به او نه باوّل و نه به آخر و گفته‌اند : تخصيص اوّل براى آن كرد كه تا ديگران درو نگرند و اقتدا نكنند چنان كه رسول صلى اللّه عليه و آله گفت : من سنّ سنّة سيّئة فعليه « 1 » وزرها و وزر من عمل بها الى يوم القيامة ؛ و من سنّ سنّة حسنة فله اجرها و اجر من عمل بها الى يوم القيامة ، هر كه سنّتى بد نهد بزهء آن و بزهء آنان كه بدان كار كنند تا بقيامت بر او باشد ، و هر كه سنّتى نيكو نهد مزد آن و مزد هر كه بدان كار كند او را باشد تا بقيامت . [ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 42 ] وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُوا الْحَقَّ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ( 42 ) خطاب مىكند اهل كتاب را و ميگويد كه : حق را بباطل بازمپوشيد و باطل را بر روى حق مياريد ؛ و شما كه اهل كتابيد ميدانيد كه محمّد حق است و صادقست از آنكه نام و نعت و سير او در كتاب خوانده‌ايد و در معنى « لا تَلْبِسُوا » « 2 » چند قول گفته‌اند يكى آنكه دين جهودى آشكارا مكنيد و مسلمانى پنهان مكنيد يعنى قوّت جهودى مكنيد تا ظاهر شود و ضعف مسلمانى مجوئيد تا پنهان شود ، قولى ديگر آنست كه

--> ( 1 ) - - در نسخ اين تفسير و تفسير ابو الفتوح « فله » . ( 2 ) - - در بعضى نسخ « لبس » و در بعضى ديگر « تلبيس » .